Als je al eens een presentatie over leren of opleiding hebt bijgewoond, dan heb je ze waarschijnlijk al gezien: de leerpiramide. Dat bekende driehoekje met percentages erbij. Je onthoudt zogezegd:
Of iets in die stijl. Afhankelijk van welke versie je tegenkomt, durven die percentages trouwens al eens te schuiven. Een beetje zoals de energielabels van een warmtepompverkoper.
Maar hoe correct is die leerpiramide eigenlijk? Wel… niet helemaal. En tegelijk ook weer wél. Dat vraagt misschien wat uitleg.
De leerpiramide wordt vaak toegeschreven aan Edgar Dale of de “Cone of Experience”. Alleen: die oorspronkelijke theorie bevatte helemaal geen percentages. Die cijfers zijn er later ergens aan vastgeplakt geraakt, zonder stevige wetenschappelijke onderbouwing. Zelfs onderzoekers en universiteiten wijzen daar vandaag op.
Dus nee, je kan niet zomaar zeggen dat iemand exact 75% onthoudt van een discussie of 90% van iets wat hij uitlegt aan anderen. Mensen zijn geen USB-sticks met een vaste schrijfsnelheid. Wat iemand onthoudt, hangt af van gigantisch veel factoren:
En eerlijk? Soms lees je één sterke zin in een boek en blijft die twintig jaar hangen. Terwijl je gisteren waarschijnlijk al vergeten bent wat er in die verplichte Teams-meeting van 14u gezegd werd.
Ondanks die discutabele percentages blijft het basisidee achter de leerpiramide wel interessant. Want actieve leervormen werken vaak beter dan passieve. Dat is eigenlijk gewoon logisch.
Je leert autorijden niet door drie uur naar een PowerPoint over koppelingen te kijken. Je leert het door effectief achter het stuur te kruipen. Liefst zonder de motor drie keer stil te leggen aan een rood licht, maar bon… iedereen begint ergens. Hetzelfde geldt in bedrijven.
Iemand leert een nieuwe software meestal sneller door ermee te werken dan door een PDF van 84 pagina’s te lezen. Een technieker onthoudt een veiligheidsprocedure beter wanneer hij ze moet toepassen in een realistische simulatie. En een leidinggevende leert moeilijk omgaan met feedback door enkel een theorieblok te lezen over “constructieve communicatie”.
Daarom zetten wij bij Epyc Solutions ook vaak in op actieve werkvormen. Niet omdat dat hip klinkt in een offerte, maar omdat mensen simpelweg beter leren wanneer ze betrokken zijn.
Ondanks die discutabele percentages blijft het basisidee achter de leerpiramide wel interessant. Want actieve leervormen werken vaak beter dan passieve. Dat is eigenlijk gewoon logisch.
Je leert autorijden niet door drie uur naar een PowerPoint over koppelingen te kijken. Je leert het door effectief achter het stuur te kruipen. Liefst zonder de motor drie keer stil te leggen aan een rood licht, maar bon… iedereen begint ergens. Hetzelfde geldt in bedrijven.
Iemand leert een nieuwe software meestal sneller door ermee te werken dan door een PDF van 84 pagina’s te lezen. Een technieker onthoudt een veiligheidsprocedure beter wanneer hij ze moet toepassen in een realistische simulatie. En een leidinggevende leert moeilijk omgaan met feedback door enkel een theorieblok te lezen over “constructieve communicatie”.
Daarom zetten wij bij Epyc Solutions ook vaak in op actieve werkvormen. Niet omdat dat hip klinkt in een offerte, maar omdat mensen simpelweg beter leren wanneer ze betrokken zijn.
Nu ontstaat soms het misverstand dat leren altijd spectaculair interactief moet zijn. Alsof elke opleiding plots een VR-experience, escape room of Hollywoodproductie nodig heeft. Gelukkig niet.
Soms is een eenvoudige interactieve oefening al voldoende. Of een korte scenario-oefening waarbij iemand keuzes moet maken. Of een praktijkgerichte simulatie waarin je fouten mag maken zonder dat er een echte machine ontploft.
Dat is trouwens een van de grote voordelen van digitale leeroplossingen: je kan mensen veilig laten oefenen. En neen, dat hoeft niet altijd duur of ingewikkeld te zijn. Een goeie didactische aanpak verslaat meestal een flashy gadget zonder inhoud. Pijnlijk voor de marketingafdeling van sommige softwarebedrijven, maar toch waar.
Nu ontstaat soms het misverstand dat leren altijd spectaculair interactief moet zijn. Alsof elke opleiding plots een VR-experience, escape room of Hollywoodproductie nodig heeft. Gelukkig niet.
Soms is een eenvoudige interactieve oefening al voldoende. Of een korte scenario-oefening waarbij iemand keuzes moet maken. Of een praktijkgerichte simulatie waarin je fouten mag maken zonder dat er een echte machine ontploft.
Dat is trouwens een van de grote voordelen van digitale leeroplossingen: je kan mensen veilig laten oefenen. En neen, dat hoeft niet altijd duur of ingewikkeld te zijn. Een goeie didactische aanpak verslaat meestal een flashy gadget zonder inhoud. Pijnlijk voor de marketingafdeling van sommige softwarebedrijven, maar toch waar.
Misschien moeten we de leerpiramide dus niet bekijken als een wetenschappelijke tabel met exacte cijfers, maar eerder als een geheugensteuntje. Een reminder dat leren meer is dan informatie “consumeren”. Want veel opleidingen focussen nog steeds bijna volledig op zenden:
Terwijl leren pas echt sterker wordt wanneer iemand ook moet nadenken, beslissen, toepassen, proberen, uitleggen of fouten maken. Dat betekent trouwens niet dat klassieke content nutteloos is. Integendeel. Soms heb je gewoon achtergrondinformatie nodig. Soms moet iemand eerst begrijpen vóór hij iets kan doen.
Een video, artikel of e-learningmodule kan perfect een sterke start zijn. Maar als je wil dat kennis blijft hangen én gebruikt wordt op de werkvloer, dan moet je vaak nog een stap verder gaan. En daar loopt het in organisaties soms mis. Er wordt veel tijd gestoken in “informatie beschikbaar maken”, maar minder in “gedrag veranderen”. Terwijl dat uiteindelijk meestal het echte doel is.
Misschien moeten we de leerpiramide dus niet bekijken als een wetenschappelijke tabel met exacte cijfers, maar eerder als een geheugensteuntje. Een reminder dat leren meer is dan informatie “consumeren”. Want veel opleidingen focussen nog steeds bijna volledig op zenden:
Terwijl leren pas echt sterker wordt wanneer iemand ook moet nadenken, beslissen, toepassen, proberen, uitleggen of fouten maken. Dat betekent trouwens niet dat klassieke content nutteloos is. Integendeel. Soms heb je gewoon achtergrondinformatie nodig. Soms moet iemand eerst begrijpen vóór hij iets kan doen.
Een video, artikel of e-learningmodule kan perfect een sterke start zijn. Maar als je wil dat kennis blijft hangen én gebruikt wordt op de werkvloer, dan moet je vaak nog een stap verder gaan. En daar loopt het in organisaties soms mis. Er wordt veel tijd gestoken in “informatie beschikbaar maken”, maar minder in “gedrag veranderen”. Terwijl dat uiteindelijk meestal het echte doel is.
Ons antwoord: een beetje (sorry 😊) Gebruik ze niet als exacte wetenschap. Die percentages zijn te simplistisch en onvoldoende onderbouwd. Maar gebruik ze gerust als een denkkader.
Als een manier om kritisch te kijken naar opleidingen en leerinterventies. Zit iemand enkel passief te consumeren? Of moet die persoon ook actief aan de slag? Is er ruimte om te oefenen? Om feedback te krijgen? Om fouten te maken?
Want uiteindelijk draait leren niet om hoeveel slides iemand gezien heeft. Het draait om wat er een week later nog blijft hangen. En vooral: wat iemand er effectief mee doet op de werkvloer. En laat dat nu net iets zijn waar geen enkele piramide een exact percentage op kan plakken.
E-learning heeft soms een imagoprobleem.
Vraag aan een gemiddelde werknemer wat hij denkt van online opleidingen en de kans bestaat dat je woorden krijgt zoals “verplicht”, “saai” of “ik heb gewoon op volgende geklikt tot het gedaan was”.
Niet meteen de droomreactie van een L&D-manager.
Nochtans ligt dat meestal niet aan het idee van e-learning zelf, maar aan de manier waarop veel online opleidingen worden opgebouwd. Te lang. Te theoretisch. Te weinig relevant voor de praktijk. Of gewoon gemaakt omdat “het nu eenmaal verplicht online moet staan”.
Veel organisaties behandelen e-learning nog altijd als een digitale brochure met een quiz achteraf.
Maar leren werkt zo niet.
Vroeger bestond e-learning vaak uit lineaire cursussen met veel tekst en quizvragen. Dat kan werken om eenvoudige kennis bij te brengen. Maar wat als je wil leren hoe je iemand reanimeert of hoe je nieuwe software gebruikt? Dan volstaat een passieve e-learning niet. Bij Epyc kiezen we liever voor interactieve en praktijkgerichte leerervaringen die wel werken. Simulaties zijn daar een voorbeeld van.
info@epyc-solutions.be
+32 (0) 9 496 83 64
Dendermondsesteenweg 48 box 201
9000 Ghent
IBAN BE35 7370 7279 7937
VAT BE1000 595 976
Epyc Solutions is part of the
Verjo Group
Privacy Policy | Cookie policy | Copyright 2025 Epyc Solutions NV
Wij hielpen IMEC - Vlaamse innovatiemotor op het gebied van micro-elektronica - om hun veiligheidsbeleid in een nieuwe jasje te steken met een ludieke point-and-click game.
Ontdek deze case.webp)
In samenwerking met Soulmade maakten we voor Universiteit Antwerpen een realtime 4D-visualisatie van proteïnen. Zo blijft de universiteit haar positie als wereldleider in farmaceutische wetenschappen waarmaken.
Ontdek deze case